(Dagblad Flevoland)

De zelfkennis van een potje boksen

door Gerald Meijer

15 APRIL 2004 - EMMELOORD - Bij de derde gongslag is het echt stil. Zitten de twaalf jongeren en de trainer met gesloten ogen en de blik naar binnen op kussens in de gymzaal De Zeevaarder. Minutenlang. Maar tijd doet er even niet toe. Gezang van vogels vlindert naar binnen, geluiden van spelende kinderen. De jongeren, vijftien, zestien en zeventien horen alleen hun eigen gedachten.

Twaalf lessen lang nam de trainer hen mee op reis. Een zoektocht van elk individu naar zichzelf, naar zijn grenzen. Deze laatste les gaat het over afscheid. De minuten van stilte waarin de trainer hen confronteert met hun eigen gedachten vormen de inleiding van een gesprek dat de grenzen opzoekt van wat ze kwijt willen.

Theo zucht als de derde gongslag een eind maakt aan het mediteren. Stil zijn is ook heftig. Het kost hem energie, tolt door zijn hoofd. Terwijl Mark juist tot rust komt in de stilte. 'Wat betekent dat woord, afscheid', wil de trainer van zijn pupillen weten. Mark zegt 'loslaten'. Dat is heel mooi, vindt de trainer. 'Hou die gedachte even vast.'

Even eerder, voordat de laatste les is begonnen, vertellen Mark (16), Ali (17) en Theo (15) dat ze veel hebben geleerd van de 'training fysiek mentale weerbaarheid'.

Mark: 'Hoe je met mensen om kan gaan en met je agressie.' Theo: 'Niet meteen vooroordelen maken. En met jezelf om leren gaan. Op een gepaste manier gedragen op het juiste moment.' Ali: 'Het voornaamste is dat ik dingen anders ben gaan zien. Schijn en werkelijkheid van elkaar scheiden. Hoe je je moet gedragen. Wat de trainer geleerd heeft, is dat je van binnen hard kan zijn, maar van buiten zacht kan reageren. En als het nodig is, dat je dan je harde kant laat zien.' Bij Ali was het vaak andersom. Zacht van binnen, maar altijd hard van buiten. Terwijl hij niet zo in elkaar steekt. De trainer: 'Je mag zijn wie je bent. Je harde kant inzetten als dat niet nodig is, maar niet bij voorbaat.'

De verbale - diepgaande gesprekken - en fysieke confrontaties - van voetbal tot kickboksen - met elkaar leerden de jongeren veel over zichzelf. Theo: 'Ik heb rust in mezelf gevonden. Dat verdoezelde ik door agressiviteit. Daardoor dacht ik dat ik agressief was.' Mark: 'Ik had geen vertrouwen in mezelf. En daardoor ook niet in andere mensen. Nu wel.' Ali: 'Als je met jezelf leert om te gaan, leer je ook met andere mensen om te gaan.' Hij had 'rust' trouwens al wel in zijn hoofd. 'Maar dat liet ik niet zien. Ik wilde erbij horen. Laten zien dat ik geen zacht eitje ben, maar een bikkel.'

De trainer liet de jongeren boksen om over zichzelf te leren. Wie agressief is, beukt er meteen op los. Wie verlegen is, mept voorzichtig of helemaal niet. Hij liet de beukers zichzelf matigen en de zachtmoedigen flink meppen. Elk zocht zo een grens op die hij nog niet kende. En leerde de effecten ervan. Dat je ook zacht kunt zijn. En hard als het nodig is. Daarom willen de drie even wat recht zetten. De cursus is dus geen agressiviteitscursus. Ali: 'Er zitten hier ook jongens die te verlegen zijn.'

Wat ze geleerd hebben, vergeten ze nooit meer, weten de drie zeker. Ze voelen zich er beter bij. De omgeving meestal ook. Theo: 'Ze vinden het vreemd dat ik rustig ben. Ik lijk wel zo moe als een paard. Is-ie ziek of zo? Dat vragen ze zich af. Ik sloeg altijd iedereen, maakte altijd herrie. Nu ben ik rustiger. Dat voelt veel fijner.' Mark moet zijn verandering wel 's uitleggen. Een paar vrienden van de voor de cursus bleken toch geen echte vrienden. Anderen wel, die snapten zijn uitleg. Maar tegen een enkeling zei hij: 'Jou wil ik niet meer spreken. Daar verneuk ik mijn eigen leven mee. Ik wil rust.'

Na het diep ingrijpende groepsgesprek over afscheid nemen, is het tijd voor de praktijk. Laatste les, het moment om elkaar gedag te zeggen. Heeft ook de trainer zelf moeite mee, biecht hij op. Hij loopt er het liefst voor weg. Net als een paar van zijn jongens. Op zijn aangeven staan ze op. Iedereen mag op zijn eigen manier afscheid nemen - ßls je maar afscheid neemt. De een schudt handen, de ander maakt er een heuse knuffelpartij van. Een lach en ontroering, schouder slaan, stoer doen. Is het afscheid nemen onhandig, stoer of verlegen, het is in elk geval gemeend. Recht uit het hart.