Top Intervention     Begeleiding, Training & Therapie

Mindfulness of Aandacht training

Waarom Mindfulness? De zoektocht begon zo´n 14 jaar geleden toen mijn broer Jeroen-Paul overleed na een kort ziekbed. Het verdriet en het gemis van mijn broer maakte dat ik zocht naar een manier om met dit verlies om te gaan. Als vechtsporter was ik bekend met meditatie. Vanuit de krijgskunsten wordt het zo gehete Mokuso getraind voor en na de training, wat empty mind of lege geest betekent. Vanuit die ervaring vond ik al snel mijn weg in de Zen-meditatie en gaf mij over aan diverse Zen retraites. Deze retraites vond ik zwaar en moeilijk. Het ging echt over volhouden, iets wat ik in principe wel kende uit de vele gevechtstrainingen. Echter, stil worden van binnen, lukte me vaak niet, daar ik teveel bezig was de pijn te integreren die het mij opleverden. In de opleiding die ik destijds volgde aan het ITIP werd ook meditatie gegeven. Deze was echter veel vrijer. Er waren niet van die strenge zitregels. Hierdoor kreeg ik wel de kans om de stilte te ervaren. Het gaf mij nieuwe inzichten in bepaalde negatieve denkpatronen als zelfkritiek en leerde dit makkelijker los te laten. Hierdoor verminderde die denkpatronen en werd mijn zelfbeeld positiever. Nu 7 jaar later volg ik nog steeds de paas- en kerstretraite o.l.v. Bertie Hendriks, leraar en directeur van het ITIP. Door deze ervaringen heb ik een aantal jaren geleden geëxperimenteerd met het geven van korte meditaties tijdens mijn sessies (zie individuele sessie). Dit leverde bij mijn cliënten verbluffend goede resultaten op.

WAT IS MINDFULNESS
(bron: Robert Vriesman)

De wortels van Mindfulness liggen in het Boeddhisme.
Het boeddhisme is chronologisch gezien de eerste godsdienst, dus de oudste godsdienst die zich niet beperkt tot een bepaald volk. Eigenlijk is het Boeddhisme geen godsdienst, maar een filosofisch -religieuze stroming die in het noorden van India werd gesticht door Gautama Boeddha. Het is de enige gestichte godsdienst waarvan de stichter zich geen profeet of een gezondene van God heeft genoemd. (Zie aanbevolen literatuur Boeddhisme voor beginners Sjoerd de Vries. ISBN 90-225-1724-1).
Het oorspronkelijke Boeddhisme kent geen goden en erediensten, maar geeft slechts richtlijnen voor een zinvol leven. Mogelijk dat dit ook een reden is dat het Boeddhisme zich geleidelijk heeft verbreid over andere delen van Azië en een centrale rol heeft gespeeld in de spirituele, culturele en sociale ontwikkeling in de Oosterse wereld.
Tegenwoordig telt het Boeddhisme ongeveer 415 miljoen aanhangers, waaronder een snel groeiend aantal mensen in de westerse wereld.

De ontwikkeling van Mindfulness in het westen
Het ontstaan van het huidige Mindfulness in het westen begint bij Jon Kabbat-Zinn ( 5 juni 1944 en van oorsprong moleculair –Bioloog). Hij was tijdens zijn zoektocht naar zingeving, overtuigd geraakt dat meditatie en de kwaliteit van aandacht een cruciale rol kunnen spelen in het genezingsproces van mensen die ziek zijn. Hij had gezien in een ziekenhuis waar hij werkte, dat mensen soms slecht nieuws kregen van hun specialist. Dat zij de boodschap kregen dat ze niets meer voor hen konden doen of dat ze er maar mee moesten leren leven. Helaas werd er niet bij verteld hoe je er mee kunt leren leven, hoe je er op niet medisch gebied mee om kunt gaan.






Vanuit die visie heeft Kabbat-Zinn een training ontwikkeld hoe mensen hun eigen kracht in kunnen zetten om anders met zichzelf, de stress en de vermoeidheid om te gaan. Zo ontstond in 1970 het programma onder de naam Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) (aanbevolen literatuur Handboek meditatief ontspannen schrijver Jon Kabbat-Zinn + vervolg literatuur zelfde schrijver)

Een mindfulness-training kan je het best omschrijven als een aandachttraining. Het gaat bij mindfulness om twee aspecten. Het eerste aspect houdt in dat je leert om de aandacht te richten op wat er in het hier en nu is. Het tweede aspect is het leren aannemen van een nieuwsgierige en accepterende houding tegenover de ervaring in het hier en nu.

Tijdens een mindfulness-training richt zich niet zozeer op het oplossen van het problemen, maar meer op het vinden van een andere houding ten opzichte van de mogelijke problemen. Een houding die zich meer richt op de acceptatie daarvan. Uit onderzoek blijkt dat het willen wegdrukken of controleren van negatieve gevoelens of gedachten een belangrijke rol speelt bij stress en het ontstaan en/of voortduren van psychische problemen.

Negatieve gevoelens als angst, verdriet, boosheid worden vaak door mensen gezien als een probleem dat je zo snel mogelijk op moet lossen. Terwijl dat niet altijd nodig is. Als het lukt om je ervoor open te stellen merk je dat je die gevoelens kunt ervaren en ook dat ze vanzelf weer afnemen of verdwijnen. Vaak levert dat minder negativiteit op dan het alternatief, door het negatieve gevoel weg te drukken.

Mindfulness kunt u leren met behulp van meditatieoefeningen. Meditatie is je bewust zijn van wat je doet, terwijl je het doet. Door dat bewust-zijn leer je eigen ingesleten automatische patronen (in doen en denken) te herkennen. Hiermee ontstaat er ruimte voor ander gedrag.

Vaak functioneren we in ons dagelijkse leven op de automatische piloot. We zijn er niet echt ‘bij’. We zijn ons niet echt bewust van wat we denken, voelen en doen. Op die momenten ontstaan vaak ook onze automatische ‘negatieve’ denkpatronen met gedachten die niet altijd blijken te kloppen. Voor we er erg in hebben gaan gedachten en gevoelens met ons op de loop, waardoor klachten en problemen ontstaan en in stand gehouden worden.

Door de training wordt je bewust van deze automatische reacties en leer je op een andere manier met uw klachten, gedachten en gevoelens omgaan. Vanuit het vollere en rijkere bewustzijn dat zich hierdoor ontwikkelt, worden problemen beter te hanteren en komen ze minder indringend binnen. Het stelt je in staat om op een vrijere manier in het leven te staan en je kwaliteiten beter te benutten.

Voor wie?
Deze training kan iets voor je betekenen als:
• je behoefte hebt aan meer inzicht in je eigen functioneren.
• je wilt onderzoeken hoe je meer rust in je leven kunt krijgen.
• je beter wilt leren omgaan met negatieve gedachten en gevoelens.
• je bereid bent om elke dag 30 minuten te reserveren voor het doen van een aantal oefeningen.

Mindfulness kan ook een positieve bijdrage leveren aan de onderstaande klachten:
• Stress– en stress gerelateerde klachten
• Burnout / overspannenheid
• Somberheid
• Angst en onzekerheid
• Chronische pijn
• Vermoeidheid en moeite met slapen
• Ademhalingsproblemen
• Mindfulness is effectief gebleken bij het leren omgaan met chronische lichamelijke klachten.

De training kan over het algemeen een goede aanvulling zijn op de individuele Therapie sessies. (Aanbevolen literatuur Boeddhisme en psychotherapie schrijver Ria Kloppenburg ISBN nr. 90-5670-113-4)

Ook veel mensen zonder specifieke klachten of problemen hebben mindfulness training ervaren als een verdere verrijking in hun leven.

De training is niet geschikt voor u als:
• u op dit moment kampt met ernstige psychiatrische klachten die intensievere behandeling nodig maken.
• u verslaafd bent aan alcohol of drugs.
• een individuele benadering uw voorkeur heeft of beter passend is bij uw hulpvraag.

Inhoud training
De training bestaat uit 8 bijeenkomsten van 2,5 uur en vindt plaats in groepsverband. Elke bijeenkomst vindt plaats volgens een vaste opbouw en heeft een eigen thema. De training wordt voorafgegaan door een individueel intakegesprek.

In de mindfulness-training staat het leren van een vaardigheid centraal. Het is geen praatgroep. Je leert het het beste door veel te oefenen en te ervaren. Het doel is dat wat je geleerd hebt, te integreren in je dagelijkse leven.

Elke sessie bestaat in ieder geval uit de volgende elementen:
• uitleg over denken, denkpatronen en het omgaan met gevoelens
• aanleren van verschillende aandacht- en (lichaamsgerichte) meditatietechnieken
• bespreken hoe u de aangereikte technieken toe kunt passen in het dagelijkse leven, zodat u de werking direct kunt ervaren
• gelegenheid om de ervaringen van de oefeningen te bespreken en van elkaar te leren

Voor informatie over deze training kunt u vanaf begin mei 2013 informatie vragen bij George van Veen